patroni

II RATOWNICZE MANEWRY ZIMOWE „RATMAZ 2012”

W dniach 3-4 marca 2012 roku w Sopocie, Gdańsku oraz Gdyni odbyły się II Ratownicze Manewry Zimowe „RATMAZ 2012”, organizowane przez Związek Harcerstwa Polskiego Inspektorat Ratowniczy Hufca Sopot.
alt

Cele i założenia

Projekt był przeznaczony dla ratowników działających w organizacjach pozarządowych, którzy będą brali udział w zabezpieczeniu medycznym mistrzostw Euro 2012 jako ratownicy-wolontariusze. Celem manewrów było polepszenie współpracy między grupami ratowniczymi organizacji pozarządowych a służbami zawodowymi. Wspólne działania są szczególnie ważne ze względu na zbliżające się mistrzostwa, w czasie których ratownicy-wolontariusze stanowić będą około 60% wszystkich służb medycznych. Wszystkie sytuacje imitowały zdarzenia, jakie mogą wystąpić podczas Euro 2012.

Uczestnicy

W manewrach wzięło udział 60 ratowników działających w następujących patrolach pięcioosobowych:

Ochotnicza Straż Pożarna „Gryf" (Szczecin)
Poszukiwawcze Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (Gdynia)
PCK Wejherowo
Stowarzyszenie Na Rzecz Ratownictwa „ADIUTARE" (Gdańsk)
Harcerska Grupa Ratownicza „ALFA" (Gdańsk)
Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (Sopot)
Harcerski Klub Ratowniczy „Medicus" (Gdańsk)
Ochotnicza Straż Pożarna (Czarna Woda)
Harcerska Grupa Ratownicza „KRAK" (Kraków)
PCK Grupa Ratownictwa Specjalnego – patrol 1 (Gdańsk)
PCK Grupa Ratownictwa Specjalnego – patrol 2 (Gdańsk)
Harcerska Grupa Ratownicza „BEMOWO" (Warszawa)

Organizatorzy

W organizację manewrów zaangażowanych było 55 – symulantów, 12 – sędziów (ratownicy medyczni i lekarze), 30 – osób odpowiedzialnych za logistykę i obsługę techniczną oraz 10 osób sztabu głównego, który przygotowywał manewry od lipca 2011 roku. W sumie prawie 110 osób. Całość manewrów prowadzona była przez wolontariuszy, a sztab stanowili instruktorzy harcerscy Hufca ZHP Sopot. Warto zaznaczyć, że wydarzenie to zorganizowali bardzo młodzi ludzie, najstarszy z nich miał 25 lat.

Przebieg

Dzień pierwszy – małe symulacje i warsztaty

Sobotni poranek rozpoczął się odprawą ratowników, przedstawieniem założeń i celów manewrów oraz przypomnieniem regulaminu. Każdy patrol został wyposażony w urządzenie geolokalizacyjne udostępnione przez firmę „Finder” oraz radiotelefon udostępniony przez firmę „Motorola Solutions Polska”. Dzięki temu, przez cały czas trwania manewrów można było z łatwością namierzyć każdy patrol.
Ratownicy zostali podzieleni na dwie grupy po 6 patroli każda. Pierwsza grupa uczestniczyła w warsztatach przygotowanych przez Państwową Straż Pożarną w Sopocie, podczas których był prezentowany kontener techniczny Grupy Poszukiwawczo-Ratowniczej PSP w Gdańsku, ratownicy mogli „na żywo” zapoznać się ze sprzętem do cięcia samochodów, skorzystać z kamery termowizyjnej oraz wysłuchać prezentacji na temat działań poszukiwawczych w terenie z wykorzystaniem psów i roli ratowników-wolontariuszy podczas takich działań.
Druga grupa (każdy patrol osobno) w tym czasie ruszyła w miasto, gdzie w różnych miejscach były przygotowane symulacje, w których ratownicy musieli udzielić pomocy. Były to m.in.:

skoczek – samobójca na molo – symulacja przygotowana we współpracy z WOPR Sopot oraz panią psycholog z Centrum Interwencji Kryzysowej PCK w Gdańsku;
nagłe zatrzymanie krążenia w Urzędzie Miasta Sopotu (wykorzystano manekin Ambu podarowany przez firmę „BiaMediTek”);
osoba głuchoniema pogryziona przez psa.

Następnie obie grupy się zmieniały: patrole z symulacji przechodziły na część warsztatową i odpowiednio z warsztatów na symulacje. Na koniec tej części manewrów wszyscy ratownicy zostali przeszkoleni z obsługi sprzętu łącznościowego udostępnionego przez firmę „Motorola Solutions Polska”, przez który zgłaszali wypadki na następnej części manewrów do utworzonego w tym celu centrum powiadamiania ratunkowego.
Po krótkiej przerwie obiadowej ratownicy wzięli udział w zdarzeniu masowym na Kolibkach w Gdyni opisanym poniżej.

Wieczorem odbyła się druga część „małych” symulacji. Tym razem jednak, ratownicy szli w grupach dwu-patrolowych. Symulacje polegały między innymi na udzieleniu pomocy w:

bójce kibiców na peronie Szybkiej Kolei Miejskiej w Sopocie Głównym, z udziałem Straży Ochrony Kolei;
upadku z wysokości przy pracach konserwacyjnych Domu Handlowego „Monte”;
podtopieniu kajakarzy przy udziale Fundacji „Bezpieczni nad wodą”;
wypadku konwoju przy wsparciu firmy „D.O.T.” oraz grupy GPA;
wypadku karetki udostępnionej przez firmę „Salvomed”.

Każda symulacja była obserwowana przez sędziego – ratownika medycznego lub lekarza, który oceniał czynności i poziom udzielanej pomocy.
alt

Dzień pierwszy – duża symulacja („Kolibki Adventure Park” w Gdyni)

Po obiedzie i krótkiej odprawie ratownicy otrzymali informację o konieczności zabezpieczenia medycznego imprezy odbywającej się na terenie „Kolibki Adventure Park”. Korzystając ze swoich pojazdów oraz podstawionego przez Zarząd Transportu Miejskiego w Gdańsku autobusu udali się na wskazane miejsce. Na Kolibkach czekała na nich przygotowana symulacja wypadku samochodowego oraz wielu symulantów, którzy grali role poszkodowanych.

Ratownicy po rozpoznaniu sytuacji rozpoczęli akcję udzielania pierwszej pomocy. Powstały punkty medyczne oraz przeprowadzono segregację medyczną poszkodowanych. Akcja była koordynowana

przez wybranych ratowników do momentu przyjazdu zespołu Pogotowia Ratunkowego z Sopotu. W trakcie całej symulacji udzielono pomocy 23 poszkodowanym. Ratownicy musieli się ponadto wykazać nie tylko umiejętnościami medycznymi, ale również poprawną oceną sytuacji i zachowaniem własnego bezpieczeństwa, ze względu na liczne trudności m.in. zadymione pomieszczenie.
Celem tej symulacji było zgranie ratowników z różnych organizacji w trakcie tak dużego zdarzenia. Akcja pokazała jak trudno jest współpracować osobom bez wcześniejszego przygotowania i poznania nawzajem swoich możliwości.

Dzień pierwszy – duża symulacja (molo w Sopocie)

O godzinie 23:00 w sobotę rozpoczęła się druga duża symulacja: bójka pseudokibiców na końcu sopockiego mola. Ratownicy, którzy w tym czasie patrolowali ulice dolnego Sopotu zostali zadysponowani przez służby profesjonalne (pogotowie ratunkowe i policję) do pomocy przy zdarzeniu. Całość akcji koordynowana była przez lekarza sopockiego pogotowia. W symulowanej bójce wzięło udział 22 pozorantów, którzy mimo niesprzyjających warunków pogodowych bardzo realnie odegrali przypisane im role.
Zadaniem ratowników było jak najszybsze udzielenie pierwszej pomocy, przetransportowanie poszkodowanych do punktów medycznych i odwiezienie najciężej rannych do szpitala. Dodatkową trudnością było agresywne zachowanie pseudokibiców.
Celem działań na molo było sprawdzenie umiejętności współpracy ratowników organizacji pozarządowych „pod dowództwem” służb profesjonalnych. Akcja pokazała, że jest wiele aspektów, nad którymi należy jeszcze popracować m.in. komunikacja między służbami a ratownikami, umiejętność zarządzania tak dużą ilością służb zarówno z organizacji jak i zawodowców.

Dzień drugi – zdarzenie masowe (Ergo Arena na granicy Gdańska i Sopotu)

Zwieńczeniem całych manewrów była symulacja zdarzenia przy dużym obiekcie sportowym. Całość akcji została zaplanowana we współpracy z koordynatorami zabezpieczenia medycznego Euro 2012 w Gdańsku, tak aby była zgodna z działaniami jakie będą podejmować ratownicy-wolontariusze w trakcie mistrzostw.
Na samym początku ratownicy pełnili służbę jako patrole zabezpieczające drogi dojścia do Ergo Areny. W tym czasie wokół obiektu byli zgromadzeni pozoranci odgrywający role kibiców udających się na mecz. Symulacja rozpoczęła się od detonacji dwóch ładunków wybuchowych w podstawionym samochodzie i śmietniku. Po zgłoszeniu zdarzenia, na miejsce przybyły służby profesjonalne: oddział prewencji, grupa rozpoznania minersko-pirotechnicznego oraz funkcjonariusze z wydziału ruchu drogowego z Komendy Miejskiej Policji w Gdańsku, Grupa Specjalistyczna Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej z Gdańska, Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza PSP z Sopotu oraz zespół ratownictwa medycznego Miejskiej Stacji Pogotowia Ratunkowego z Sopotu.

Akcja rozwijała się bardzo dynamicznie. Po przeprowadzeniu ewakuacji ponad 100 osób, policyjni pirotechnicy przy użyciu psów służbowych szkolonych specjalnie do wykrywania materiałów wybuchowych, sprawdzili dokładnie teren przyległy do miejsca wybuchu. Po zabezpieczeniu terenu

zostały wszczęte działania ratownicze. Akcją medyczną koordynował lekarz pogotowia ratunkowego z Sopotu, zaś nad całością działań czuwał dowódca policji wraz z dowódcą straży pożarnej.
Ratownicy z organizacji pozarządowych zostali zadysponowali do rozstawienia punktów medycznych i udzielania pomocy. Segregacją, która ma na celu udzielenie jak największej ilości poszkodowanym w jak najkrótszym czasie zajmował się lekarz pogotowia. W ramach tych działań ranni byli dzieleni na następujące kategorie: zieloni (lekkie obrażenia), żółci (średnie obrażenia), czerwoni (ciężkie obrażenia), czarni (zgon). Podzielonych w ten sposób zostało 30 poszkodowanych.

Po zakończonej akcji odbyło się spotkanie podsumowujące, w którym udział wzięli ratownicy, przedstawiciele wszystkich służb, osoby oceniające, przedstawiciele władz miast oraz zaproszeni goście. Ćwiczenia przeprowadzone wokół Ergo Areny były jedynymi tak dużymi działaniami w Polsce z udziałem służb profesjonalnych i członków organizacji pozarządowych.
Mimo problemów, z jakimi na co dzień borykają się służby profesjonalne i ratownicy z NGO związanych z łącznością, ćwiczenia zostały ocenione bardzo wysoko, a w perspektywie symulacji na molo i Kolibkach widać, że ratownicy wyciągnęli wnioski i usprawnili swoje działania.

alt

Pozoranci

Największą rolę w trakcie II Ratowniczych Manewrów Zimowych „RATMAZ 2012” odegrało 55 symulantów-wolontariuszy, którzy przez prawie trzy dni ciężko pracowali, aby wszystkie symulacje wyglądały realnie. Większość z nich stanowili harcerze ze Związku Harcerstwa Polskiego.
Każda symulacja wymagała wielogodzinnych przygotowań m.in.: charakteryzację (tworzenie ran, sztucznej krwi, złamań, amputacji, ciał obcych takich jak szkło w oku, nóż w plecach), ćwiczenie swoich ról oraz przygotowanie symulacji na miejscu zdarzenia. Pozoranci nie tylko pełnili rolę osób poszkodowanych, ale również sprawców jak w przypadku symulacji na molo, gdzie część z nich wcieliła się w rolę agresywnych kibiców.
Dzięki ich zaangażowaniu udało się przeprowadzić wszystko zgodnie z planem, za co jesteśmy im niezmiernie wdzięczni.

Media

Manewry objęło patronatem medialnym Radio Plus oraz portal Trójmiasto.pl. Ponadto informacje o RATMAZ’ie ukazały się w telewizji TVN24, Gazecie Wyborczej, Radiu Gdańsk, Radiu RMF MAXXX, Radiu ESKA, w serwisach: mmtrójmiasto.pl, Remiza.com.pl, zhp.pl, myslenadrodze.pl, ratownik-med.pl oraz wielu innych o tematyce ratowniczej.

Podsumowanie

II Ratownicze Manewry Zimowe „RATMAZ 2012” były ogromnym sukcesem organizacyjnym Inspektoratu Ratowniczego Hufca ZHP Sopot. Główne cele manewrów zostały spełnione. Można śmiało powiedzieć, że RATMAZ był największą tego typu imprezą w Polsce, która była przygotowana zarówno dla ratowników z organizacji pozarządowych jak i służb profesjonalnych.
Organizatorzy wraz z sędziami, ratownikami i służbami wyciągnęli liczne wnioski. Najważniejsze z nich to:

istnieje potrzeba większej ilości ćwiczeń pomiędzy służbami a organizacjami, gdyż podczas prawdziwych zdarzeń działamy obok siebie, niekoniecznie ze sobą współpracując, jest to bardzo ważne zwłaszcza w obliczu ostatniego zderzenia pociągów pod Szczekocinami,
dużym problemem jest brak jednolitego systemu komunikacji oraz wspólnych procedur pomiędzy samymi służbami zawodowymi, a tym bardziej między służbami a ratownikami z organizacji,
współpraca służb z ratownikami podczas ćwiczeń sprawia, że są one bardziej rozwojowe, dlatego należy organizować ich jak najwięcej,
udało się wypracować dobrze działający system komunikacji między samymi ratownikami dzięki zaopatrzeniu w urządzenia geolokalizacyjne i radiotelefony, które niestety ze względu na wysokie koszty są trudno dostępne, przez co nie są wykorzystywane przez ratowników w codziennych czynnościach,
istnieje potrzeba podniesienia poziomu wiedzy ratowników z zakresu działań w trakcie wypadków masowych,
ratownicy z organizacji pozarządowych powinni wewnątrz swoich grup wypracować system koordynacji oraz przygotowywać się również do współpracy z ratownikami z innych grup.

Poniżej przedstawiamy wybrane spostrzeżenia uczestników RATMAZ’u:
„Fajnie, że manewry były tak intensywne i męczące – trzeba uświadamiać ludzi, że ratownictwo to jest ciężka praca (…) Często w realnych akcjach ratowniczych człowiek jest zmęczony, głodny i niewyspany, a do końca akcji jeszcze długa droga.” - Bartek Miazgowski szef patrolu OSP „Gryf”.
„Współdziałanie różnych grup to bardzo dobry pomysł. Wspólne ćwiczenia integrują zespoły oraz usprawniają ich działanie. Bardzo podobały mi się całe manewry – więcej takich akcji.” – Krzysztof Rybarczyk szef patrolu WOPR Sopot.
„Na plus: różnorodność miejsc działania, możliwość działania na Ergo Arenie, ciekawe pozoracje i pozoranci (…), ciekawe doświadczenia. Do zmiany: może przed wypadkiem masowym warto omówić teoretyczne zasady postępowania w takim zdarzeniu” – Monika Sikora szef patrolu PCK Wejherowo.
„Jeśli starczy Wam sił na organizowanie imprezy co roku, to RATMAZ mógłby stać się platformą wypracowania własnej strategii i infrastruktury w Trójmieście/województwie pomorskim.” – Karolina Lilianna Kubiak szefowa patrolu Grupy Ratownictwa Specjalnego PCK Gdańsk.

alt

Podziękowania

Pragniemy serdecznie podziękować pozorantom, sędziom, obsłudze technicznej, fotografom oraz wszystkim, dzięki którym Ratownicze Manewry Zimowe mogły się odbyć:
Patronom honorowym:

Prezydentowi Miasta Sopotu Panu Jackowi Karnowskiego,
Prezydentowi Miasta Gdańska Panu Pawłowi Adamowiczowi,
Prezydentowi Miasta Gdyni Panu Wojciechowi Szczurkowi,
Naczelnikowi Związku Harcerstwa Polskiego hm. Małgorzacie Sinicy,
Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej gen. bryg. Wiesławowi Leśniakiewiczowi,

Patronom medialnym:

Radiu Plus,
Portalowi Trojmiasto.pl,

Darczyńcom:

Grupie LOTOS S.A.,
Firmie Motorola Solutions Polska sp. z o.o.,
Górnośląskiej Centrali Zaopatrzenia Medycznego "ZARYS" Sp. z o.o.,
Szwalni Klara112,
Firmie BiaMediTek sp. z o.o.,
Firmie Handlowej JagaTex,
Firmie STO-NOR sp. z o.o.,
Firmie Fireshop.pl,

Osobom, firmom i instytucjom wspierającym:

Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Sopocie oraz w Gdańsku,
Komendzie Miejskiej Policji w Sopocie oraz Gdańsku,
Miejskiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Sopocie,
Panu Janowi Pawłowskiemu – Naczelnikowi Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego UM Sopot,
Panu Sławomirowi Michalczukowi – koordynatorowi ds. bezpieczeństwa Euro 2012 w Gdańsku,
Panu dr Jackowi Gwoździewiczowi – koordynatorowi ds. zabezpieczenia medycznego Euro 2012 w Gdańsku,
Panu dr Robertowi Szymczakowi – lekarzowi Lotniczego Pogotowia Ratunkowego,
Wydziałowi Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku,
Kąpielisku Morskiemu Sopot,
Ergo Arenie,
Firmie Finder,
Kolibki Adventure Park,
Wodnemu Ochotniczemu Pogotowiu Ratunkowemu z Sopotu,
Panu Jackowi Drabikowi z firmy „Motorola Solutions Polska sp. z o.o.”